Dolandırıcılık · Fransa
Victor Lustig: Eyfel Kulesi anlatısı ve belgeli sahte para davası
1925 Paris’indeki kule satışı yalnızca sonradan yazılanlara dayanıyor; Lustig’in kesinleşen cezası ise ABD’deki sahte para davasından geliyor.
Paris — 1925
Kesinleşmiş hüküm itibarıyla bilinenlere dayanır.Son güncelleme:
Bilinenler
- Belgelenen mahkûmiyet Eyfel Kulesi’ne değil, ABD’deki sahte para davasına ilişkin: suçunu kabul etti, 15 yıl sahte para ve 5 yıl firar için toplam 20 yıl ceza aldı.
- 1 Eylül 1935’te duruşmadan bir gün önce firar etti; 28 Eylül’de Pittsburgh’da yeniden yakalandı.
- 25 Haziran 1931 tarihli bir Gizli Servis tutuklama tutanağı mevcut.
- Ulusal Arşivler’in Alcatraz mahkûm sicilinde 300 numara “Miller, Robert V.” adına kayıtlı; Lustig hapishanede bu adla kayıtlıydı ve bu adın ölüm belgesinde de geçtiği söyleniyor.
- Ulusal Arşivler’in San Francisco biriminde listedeki çoğu Alcatraz mahkûmunun dosyası tutuluyor; Lustig’in dosyası görülmedi.
- Ölümü yaklaşık iki yıl duyurulmadı; 1949’da kardeşi mahkemede doğruladı.
Bilinmeyenler ve kaynak farkları
- 1925 Eyfel Kulesi olayına dair dönemin Fransız basınında haber, polis dosyası veya şehir arşivi kaydı bulunamadı; hikâye sonraki aktarımlara ve Lustig’in kendi anlatımına dayanıyor. Olay için bir yargı kararı da yok; bu nedenle “satış” bir kesin olay olarak değil, anlatı olarak aktarıldı.
- Görüşmenin günü: bir Fransız anlatımı 12 Nisan 1925 saat 14.00 diyor; Smithsonian ve EBSCO Mayıs 1925’e işaret ediyor.
- Ödenen tutar ve ödeme biçimi: 20.000 dolar artı 50.000 dolar; 1,2 milyon frank artı 70.000 frank nakit rüşvet; toplam 70.000 frank. Çek ve ipotek ayrıntısı da düşük güvenilirlikte. Gerçek rakam bilinmiyor.
- Kullandığı başlıklı kâğıt: bakanlık mühürlü kâğıt mı, Paris Belediyesi ve kule işletme şirketinin başlığı mı, belli değil.
- A. P.’nin gerçekten anlatıldığı gibi biri olup olmadığı, kimliği ve ölümü belgelenmedi.
- İkinci Paris girişiminin olup olmadığı ve zamanı: bir ay sonra, aylar sonra, birkaç yıl sonra, ya da tarihsiz anlatılıyor.
- Ölüm tarihi ve yeri: 11 Mart 1947 Springfield çoğunluk anlatısı; bir ölüm belgesi kopyası 12 Mart 1947 tarihli ama kayıt tarihi mi olduğu belli değil; Gizli Servis sergisi ve bir Çek gazetesi Alcatraz’da öldüğünü yazıyor. Belgenin aslı okunamadı.
- Ölüm nedeni zatürre ya da beyin apsesiyle ilişkili zatürre olarak geçiyor.
- Karar günü ve mahkeme: 9 Aralık, Aralık ya da Kasım 1935; mahkeme ve hâkim bulunamadı. Suç ikrarının tarihi de belirsiz. Bir Çek gazetesi cezayı yanlışlıkla ömür boyu olarak yazıyor.
- Alcatraz’daki 300 numaralı mahkûmun Lustig olduğu Ulusal Arşivler sicilinden değil, ikincil anlatımlardan biliniyor; dosyası görülmedi.
- Gerçek adı, doğum tarihi ve doğum yeri doğrulanmadı.
- Sahte para düzenindeki ortağın adı ve mesleği: kaynakların çoğu oyma ustası diyor, biri kimyager; adı da bir kaynakta farklı geçiyor.
- Firar yöntemi: çoğu anlatım pencere parmaklığı, çarşaf ipi ve cam silici kılığı diyor; bir kaynak hastalık numarası ve uydurma bir ip yazıyor. Yastığa not bırakıldığı yalnızca tek bir anlatıda geçiyor.
- Sahte para düzeninin ayda 100.000 doların üzerinde ürettiği iddiası yalnızca bir anlatıya ait.
- 1935’te ihbar eden kadının kim olduğu, öyle biri varsa, doğrulanmadı. Al Capone anekdotunun belgesi bulunamadı.
- St. Louis tutanağını yayımlayan resmî sitenin tarih alanı 1935 yazıyor, açıklaması ise 25 Haziran 1931 diyor; bu yazıda açıklamadaki tarih esas alındı.